محمد بن جرير الطبري (مترجم: جمعى از علماء در نيمه دوم قرن چهارم)
338
جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى)
خداى بيشتر - « 1 » 161 - [ و گرفتن ايشان ربا را ] « 2 » - كه باز زده آمدند ازان - و خوردن ايشان خواستهاى مردمان بباطل ؛ و ساختيم كافران را ازيشان عذابى دردناك * سبب نزول اين آية كه خداى گفت عزّ و جلّ : وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ ، وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً « 3 » . اما اين آيتها « 4 » اندر حديث عيسى است و اندر حديث مادر او مريم . و اين قصّهها به چند جاى گفته آمد بدين كتاب اندر ، و اندر سورة آل عمران لختى گفته آمد ازين قصّههاى عيسى بن مريم و آن علامتها كه از ايشان پيدا آمد . و قصّهء يحيى بن زكريّا با حواريان و عيسى گفته آمد . و نيز بسورة مريم اندر ياد كنيم همه . و لكن اين جا حرفى چند ياد كنيم تا تفسير اين آيت اندر نگذرد . « 5 » و اما قصّهء اين اهل كتاب چنين بود « 6 » كه ايشان با پيغامبر عليه السّلام بسيار مناظرهها « 7 » كردند و نام پيغامبر ما از انجيل بيوكندند تا پيغامبر بديشان دعا كرد تا عذاب از آسمان و آتش از ميان ابر بيرون آمد « 8 » بدان روزگار كه با اهل نجران همى جدال كرد ، ايشان دروغ زن شدند از بهر آن كه عيسى عليه السّلام گفته بود مر ايشان را كه از پس من پيغامبرى بيايد كه نام او احمد باشد . چون او بيرون آيد او را جادو
--> ( 1 ) بسيارى . ( خ ) - بسيارى را . ( صو ) ( 2 ) ( خ . صو ) - متن : و اگر بس ايشان ربو . ( ؟ ) ( 3 ) النساء ، 159 ( 4 ) آيت . ( خ ) ( 5 ) فرونگذرد . ( خ ) ( 6 ) ايدون بود . ( خ . ن ) ( 7 ) مناظره . ( خ . ن ) ( 8 ) دعا كرد تا ابرى برآمد بر آسمان و آتش از ميان آن بيرون همى جست . ( خ )